[ΑΡΘΡΟ] Νικόλας Φαραντούρης: Για ποια αμοιβαία ευρωπαϊκή συνδρομή μιλάμε;
July 9, 2026
Να προχωρήσει στην εκπόνηση ενός επιχειρησιακού σχεδίου (blueprint) για την πρακτική εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης για την ΕΕ, κάλεσε σήμερα την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής και Ύπατη Εκπρόσωπο για την Εξωτερική Πολιτική, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), Νικόλας Φαραντούρης.
Στην ερώτηση-παρέμβαση με αίτημα γραπτής απάντησης προς την Κάγια Κάλλας, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ ζητά συγκεκριμένα βήματα προκειμένου να καταστεί επιχειρησιακά λειτουργική η αμοιβαία συνδρομή των 27 σε περίπτωση απειλής οποιουδήποτε Κράτους-Μέλους από τρίτη χώρα.
Όπως σημειώνει ο Νικόλας Φαραντούρης, «στην άτυπη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στις 23-24 Απριλίου 2026 στην Κύπρο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ζητήσει από την Επιτροπή να εκπονήσει συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο για τον τρόπο ενεργοποίησης και εφαρμογής της ρήτρας αμοιβαίας (αμυντικής) συνδρομής στην πράξη, ώστε να διασφαλιστεί έγκαιρη και αποτελεσματική ευρωπαϊκή αντίδραση σε κρίσεις. Δυστυχώς μέχρι σήμερα τίποτε δεν προχώρησε, ούτε το αίτημα επαναλήφθηκε στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου στις Βρυξέλλες».
Στην ερώτησή του, ο κ. Φαραντούρης ζητά:
α) Κατάρτιση σχεδίου με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής του.
β) Προκαθορισμένους μηχανισμούς ταχείας στρατιωτικής, επιχειρησιακής και διοικητικής συνδρομής προς Κράτη-.έλη που αντιμετωπίζουν άμεσες απειλές κατά της ασφάλειάς τους.
γ) Ειδικές επιχειρησιακές διαδικασίες για Κράτη-Μέλη που αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές ασφαλείας ή κινδύνους περιφερειακής αποσταθεροποίησης, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος.
Σε δηλώσεις του σήμερα το πρωί ο ευρωβουλευτής τονίζει ότι η ενεργοποίηση και εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής οφείλει να είναι «έγκαιρη, αξιόπιστη και αποτελεσματική», ιδίως σε περιπτώσεις περιφερειακών κρίσεων, ώστε «να αποφευχθεί η δημιουργία κενού ασφαλείας και να ενισχυθεί η συλλογική ευρωπαϊκή σταθερότητα και αποτροπή» και κάλεσε την Ελληνική Κυβέρνηση «να στηρίξει τη εκπόνηση ενός τέτοιου επιχειρησιακού σχεδίου ενόψει της Ιρλανδικής Προεδρίας».
Το άρθρο 42 παρ. 7 στης Συνθήκης για την ΕΕ
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής προβλέπεται στη Συνθήκη για την ΕΕ (Συνθήκη της Λισαβόνας) του 2009
«Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό δεν επηρεάζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών».
Είναι σημαντικό ότι στο άρθρο 42.7 προβλέπεται μια επιτακτική διατύπωση: «οφείλουν να παράσχουν συνδρομή με όλα τα μέσα».
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ευρωβουλευτής και καθηγητής του Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης, το ερώτημα παραμένει: «Χωρίς επιχειρησιακές δυνατότητες, για ποιά συνδρομή μιλάμε; Γι αυτό επείγει σήμερα η εκπόνηση ενός επιχειρησιακού σχεδίου σε περίπτωση που κάποιο Κράτος Μέλος χρειαστεί να ενεργοποιήσει την πολύτιμη αυτή ρήτρα», καταλήγει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.
