[ΑΡΘΡΟ] Οι σοσιαλιστές δημοκράτες αλλάζουν τον χάρτη

Οι δημοκράτες σοσιαλιστές αλλάζουν τον χάρτη στις ΗΠΑ και αναδιατάσσουν τη παγκόσμια ισορροπία. Δεν είναι μόνο η σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών που κέρδισαν παραδοσιακά κι απόρθητα κάστρα των ρεπουμπλικάνων, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Τζέημς Ταλαρίκο στο Τέξας και τον Τζον Όσοφ στην Τζώρτζια. Είναι η νίκη της σοσιαλδημοκρατικής πτέρυγας του Δημοκρατικού κόμματος, τα πολιτικά τέκνα του Μπέρνι Σάντερς.

Εξέλεξαν γερουσιαστή στο Μίτσιγκαν τον γιατρό επιδημιολόγο αιγυπτιακής καταγωγής Αμπντούλ Αλ Σαγιέντ και άλλους οκτώ βουλευτές, σε κρίσιμες Πολιτείες, δίνοντας άνιση μάχη με ελάχιστη χρηματοδότηση. Οι βουλευτές είναι οι: Μέλατ Κίρος στην Πολιτεία του Κολοράντο, η Νταριαλίζα Άβιλα Σεβαλιέ στην Πολιτεία της Νέας Υόρκης, η Κλαίρ Βαλντέζ επίσης στην Πολιτεία της Νέας Υόρκης, ο Κρίστοφερ Ραμπ  στην Πολιτεία της Πενσυλβάνια, ο Ντόναβαν ΜακΚίνεϊ στην Πολιτεία του Μίτσιγκαν και ο Ράντι Βιγιέγκας στην Πολιτεία της Καλιφόρνιας.

Οι σοσιαλδημοκράτες αριθμούσαν μόνο δύο βουλευτές μέχρι τώρα. Μαζί με τους οκτώ παραπάνω φτάνουν τους 10. Οι σοσιαλδημοκράτες που προϋπήρχαν είναι: Η Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτέζ στην Νέα Υόρκη, 37χρονη από το Κουίνς με καταγωγή από το Πουέρτο Ρίκο, που φημολογείται ότι μπορεί να διεκδικήσει το χρίσμα των δημοκρατικών για την προεδρία το 2028 και η Ρασίντα Τλάιμπ στο Μίσιγκαν, αμερικανίδα δικηγόρος παλαιστινιακής καταγωγής.

Σοσιαλδημοκράτες απ’ τα κινήματα

Από τους παραπάνω, ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στην Μέλατ Κίρος . Η 29χρονη δημοκρατική σοσιαλίστρια, χριστιανή Ορθόδοξη, γεννημένη στην Αιθιοπία με σπουδές νομικής,  εξελέγη στην 1η Περιφέρεια του Κολοράντο (Ντένβερ). Έγινε έτσι η πρώτη γυναίκα της γενιάς Gen Z που μπαίνει στην αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων. Πέτυχε μια τεράστια πολιτική ανατροπή, εκτοπίζοντας στις εσωκομματικές εκλογές την Ντιάνα ΝτεΓκέτ , η οποία κατείχε αδιάλειπτα τη συγκεκριμένη έδρα για 30 ολόκληρα χρόνια.

Πριν ασχοληθεί με την πολιτική, εργαζόταν σε κορυφαία νομική εταιρεία της Νέας Υόρκης. Απολύθηκε επειδή αρνήθηκε πεισματικά να διαγράψει άρθρο της στην πλατφόρμα Medium, στο οποίο υπερασπιζόταν τις φοιτητικές διαμαρτυρίες υπέρ της Παλαιστίνης στα αμερικανικά πανεπιστήμια.

Άλλη γυναίκα βουλευτής που της αξίζει ιδιαίτερη αναφορά είναι η Κλαίρ Βαλντέζ .Η 37χρονη δημοκρατική σοσιαλίστρια εξελέγη στην 7η Περιφέρεια της Νέας Υόρκης (Μπρούκλιν και Κουίνς). Γίνεται η πρώτη γυναίκα αυτόχθων Αμερικανίδα που εκπροσωπεί τη Νέα Υόρκη στο Κογκρέσο, όντας εγγεγραμμένο μέλος της φυλής Ysleta del Sur Pueblo. Πριν τη μεταπήδησή της στην κεντρική πολιτική σκηνή, υπηρέτησε ως εκλεγμένο μέλος της Πολιτειακής Συνέλευσης της Νέας Υόρκης. Η συνδικαλιστική της ταυτότητα σφυρηλατήθηκε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Ως εργαζόμενη εκεί, οργανώθηκε ενεργά στο πανεπιστημιακό παράρτημα του ισχυρού συνδικάτου UAW. Μέσα από σκληρές απεργιακές κινητοποιήσεις και τη συμμετοχή της στην επιτροπή διαπραγματεύσεων, αναδείχθηκε σε κεντρική συνδικαλιστική φιγούρα. Με τη στήριξη των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής (NYC-DSA), η εκστρατεία της βασίστηκε σε ένα συμπαγές δίκτυο βάσης. Έχοντας ως κεντρική της ατζέντα τον έλεγχο των ενοικίων, την προστασία των ενοικιαστών και την κοινωνική κατοικία, κατάφερε να συσπειρώσει τα κινήματα για το στεγαστικό, ερχόμενη σε ευθεία σύγκρουση με τα μεγάλα συμφέροντα των ιδιοκτητών ακινήτων.

Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς θεωρείται διαχρονικά ο αρχιτέκτονας της σύγχρονης αναβίωσης της  Αμερικάνικης σοσιαλδημοκρατίας στις ΗΠΑ, έχοντας στρώσει τον δρόμο για τη νέα αυτή γενιά πολιτικών.

Ο Μπέρνι Σάντερς κατάφερε να φέρει τον δημοκρατικό σοσιαλισμό από το περιθώριο στο προσκήνιο της αμερικανικής πολιτικής σκηνής, επαναπροσδιορίζοντας την ατζέντα της προοδευτικής πτέρυγας. Η επιρροή του δεν περιορίστηκε στις δικές του προεδρικές εκστρατείες, αλλά μεταφράστηκε σε ένα οργανωμένο κίνημα βάσης με στρατηγικές νίκες στην τοπική αυτοδιοίκηση και στα πολιτειακά όργανα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυναμικής αποτελεί η ιστορική επικράτηση του Ζοχράν Μαμντάνι, ο οποίος, με τη στήριξη των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών (DSA), πέτυχε μια εμβληματική εκλογή στο Δήμο της Νέας Υόρκης στα τέλη του 2025.

Η οικονομική προσιτότητα (affordability) αναδείχθηκε στο απόλυτο ενοποιητικό θέμα των Δημοκρατικών και στο κεντρικό διακύβευμα για τους ψηφοφόρους στις φετινές ενδιάμεσες εκλογές. Καθώς το αυξημένο κόστος ζωής, η στεγαστική κρίση και οι καθημερινές δαπάνες απασχολούν έντονα τους  αμερικανούς πολίτες, η ρητορική γύρω από την ακρίβεια άλλαξε στρατόπεδο· Η  ίδια ακριβώς λέξη που κάποτε ο πρόεδρος Τραμπ  χρησιμοποίησε με μεγάλη αποτελεσματικότητα εναντίον των Δημοκρατικών, στρέφεται πλέον εναντίον του ίδιου από τους αντιπάλους του με εξίσου δυναμικό τρόπο.

Παράλληλα με το κόστος ζωής, η προοδευτική ατζέντα των Δημοκρατικών που οδήγησε στη νίκη βασίστηκε σε τρεις ακόμη κρίσιμους πυλώνες: την καταπολέμηση της διαφθοράς, την αντιμετώπιση της αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων και την έντονη εναντίωση στον πόλεμο. Για την προοδευτική πτέρυγα του κόμματος, η εστίαση σε απτές, καθημερινές λύσεις για την ελάφρυνση των νοικοκυριών —από τον έλεγχο των ενοικίων και τη μείωση του κόστους υγείας μέχρι την κοινωνική δικαιοσύνη και την ειρήνη— αποδείχθηκε το ισχυρότερο όπλο, λειτουργώντας ως ο συνεκτικός κρίκος που όχι μόνο συσπείρωσε τη βάση αλλά καθόρισε και το νικηφόρο αποτέλεσμα σε αυτές τις κρίσιμες αναμετρήσεις.

Οδοδείκτης για την Ευρώπη και ασφαλώς για την πατρίδα μας.

*Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, μέλος της αντιπροσωπείας ευρω-αμερικανικών σχέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Ευρωπαϊκή Έδρα Jean Monnet.

ΕΦΣΥΝ